Leśna, miejscowość położona na pograniczu śląsko-łużyckim, w pobliżu granicy z Czechami, uzyskała prawa miejskie przed 1329 rokiem.

W okresie powojennym główną zmianą w dotychczasowej strukturze miasta była realizacja wielorodzinnego osiedla w południowej części obszaru śródmiejskiego. Pomimo pewnego przeskalowania – osiedle składa się z budynków pięciokondygnacyjnych, tylko częściowo zniszczyło ono pierwotną strukturę miasta i na szczęście nie objęło rynku.

Aktualnie największą wartością historyczno-kulturową miasta jest rynek z ratuszem i kompletną zabudową pierzei, częściowo starszą (z XVII wieku) – w układzie szczytowym, z podcieniami, częściowo młodszą, XIX-wieczną, lecz dostosowaną gabarytami i detalami do charakteru zespołu oraz zabudową przyległych ulic (Sienkiewicza i Żeromskiego), a także kościół pw. Chrystusa Króla z XVI wieku.

W centrum Rynku stoi budynek ratusza miejskiego z 1699 roku przebudowany w 1779 roku oraz w połowie XIX w. Godne uwagi są również dwa kościoły – parafialny św. Jana Chrzciciela – z lat 1852- 1853, osadowiony na górce obok cmentarza. Drugi – to kościół poewangelicki – Chrystusa Króla. Obecny jego kształt pochodzi z lat 1709 – 1719. W ściany zewnętrzne kościoła wmurowano nagrobki rycerskie z lat 1551 – 1700. Ponadto w ścianie zewnętrznej obok zakrystii ustawiony jest krzyż pokutny z wyrytym narzędziem zbrodni.

Pierwsze wzmianki o Leśnej pochodzą z 1144 roku. Prawa miejskie nadał w 1329 roku książę Henryk Jaworski. XV w. w wyniku wojen husyckich, epidemii, pożarów i powodzi nie był dla mieszkańców Leśnej szczęśliwym okresem. Wzrost zamożności nastąpił w XVII – XIX w., kiedy to rozwijała się produkcja sukna i płótna. Wyroby miejscowych rzemieślników znane były nawet w tak odległych krajach jak: Hiszpania i Portugalia. Po drugiej wojnie światowej odebrano Leśnej prawa miejskie nadając je ponownie w 1962 roku.

Na terenie miasta i gminy Leśna występuje duża koncentracja cennych obiektów zabytkowych. Są to pałace, dwory, zamki, obiekty architektury sakralnej, zabytki techniki. Większości z nich wpisana jest do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Ponadto w sąsiedztwie budowli o charakterze rezydencjonalnym znajdowały się budynki gospodarcze tworzące folwarki: chlewnie, spichlerze, browary, oficyny, w których został zachowany oryginalny detal i rozwiązania architektoniczne np.: sklepienia Kleina, mur pruski, opaski kamienne, portale.

Obszar gminy Leśna należy do jednego z atrakcyjniejszych obszarów turystycznych województwa dolnośląskiego. Ten specyficzny i wyjątkowy charakter gmina zawdzięcza przede wszystkim swojemu naturalnemu położeniu, które pozwala na bezpośredni dostęp do lasów, gór oraz wody.

Mocnym atutem nadającym gminie turystyczny wymiar są dwa zbiorniki wodne: Jezioro Leśniańskie i Złotnickie, utworzone na skutek spiętrzenia wód po wybudowaniu dwóch zapór przeciwpowodziowych w przełomowej dolinie rzeki Kwisy. Obie zapory do dziś stanowią niezwykłą atrakcję dla wszystkich turystów a okalające je tereny są wymarzonym miejscem do letniego wypoczynku. Ich specyfika pozwala na uprawianie m.in. sportów wodnych w szerokim zakresie oraz doskonały relaks, chociażby poprzez wędkowanie, ponieważ zarówno oba jeziora jak i rzeka Kwisa stwarzają ku temu znakomite warunki.

Ratusz stary
Ratusz stary
Ratusz nowy
Ratusz nowy